Jak je zgoda, to sie dwo wyspioom na jednym szyndziole.

Jaki czuowiek, tako rzecz, jaki rziwot, tako śmierć.

Krasa człowieka nie zbawi, yny uczynki.

Jako ty mie, tak jo ciebie.

 Jako mie ty, tak jo ci tysz.

Nie chciyj po drugim pumocy, jak se sóm możesz poradzić. Gdo kogo miłuje, tego szanuje. Dobrego przociela poznosz dziepro w biydzie. Jak je kapsa jako ciele, to sóm bracia, sóm przociele, jak je kapsa jako łata, ni ma siostry, ni ma brata. Dy biyda toczy, przociel łodskoczy. Ludzie człowieka rozumu nauczóm. Nigdy sie nie pośmieje prosty z krziwego, jyny dycki krziwy z prostego. Nejsnadni poblóndzi, gdo rychło sóndzi. Lepszy bliski sómsiod jako daleki krewny. Niech Pónbóg bróni od zlego sómsiada.
 

Oto garść przysłów ludowych mówiących o zachowaniu ludzi i skutkach, jakie to zachowanie przynosi:

Pokiela słowo z gymby wypuścisz, lobróć go tam siedym razy. Jak chcesz, coby ludzie ło tobie mówili, to sóm ło sobie nie prow. Sóm sie nie chwol, poczkej, aż cie ludzie pochwolóm. Nie styrkej nosa, kajś nie doł grosza. Nie rób dziury na drugigo, bo sóm do ni wpadniesz. Nie rób dziury w czyjim płocie. Nejprzód wymieć pod swojim progym, a dziepro potym pod cudzym. Jak ci kaj nie dajóm śniodanio, to usz na łobiod nie czakej.
 

I żartobliwie satyrycznie:

Rób kómu dobrze, łón cie za to łodrze. Słysz, widź, nie prow nic. Miłuj bliźniygo, a koszule drzij z niego. Miłuj blizniygo, a miyj kij na niygo. Miłuj blizniygo, dy trza, kradni za niygo. Miłuj blizniygo, a jak możesz, liźni go.
 

Jedną z wartości najwyżej cenionych jest mądrość. Istnieje wiele wypowiedzeń mówiących o rozumie, mądrości życiowej. Mądremu przeciwstawiony jest człowiek głupi. Ten ostatni jest pośmiewiskiem dla obcych, zmartwieniem dla bliskich:

Móndro głowa nie dbo na gupi słowa. Móndry niczylóm radóm nie gardzi. Móndrzejszy dycki łustómpi. Móndrymu słowo - gupimu kij. Móndrymu łustómp, gupimu wybocz. Móndry łobiecuje a gupi sie raduje. Móndry sie tymu nie bydzie dziwowol, a gupi nie dorozumiy. Móndrzi sie łod gupich łuczóm. Móndrymu nie chybio mało, jyny moc. Po to sie gupi lóngnóm, coby móndry nie był winiyn. Gdo je gupi, na tym sie skrupi. Z gupim sie nie dorzóndzi, z usmarkanym sie nie najy. Tak, jak różni są ludzie, różne mogą być i rady przez nich dawane. Dobre słowo ma wysoką wartość: Dobre słowo lepsze niż pinióndze. Dobre słowo mało kosztuje, a moc pumoże.
Rady bywają jednak różne i różnie są przyjmowane:

Ani z kopca mie nie ściśnie ta twoja rada (na nic mi się twoja rada nie przyda). Ani mie to nie poli, ani mie to nie ziymbi. Ani mie to nie ziymbi, ani mie to nie grzeje. Ani mi to w piyńcie nie leży. Móm to twoji godani w piyńcie.
Ważną cechą jest w życiu codziennym ludzką zaradność, dbałość o własne dobra, o ich pomnażanie. Często dzieje się to ze szkodą lub dezaprobatą bliźnich. Widzimy tu całą galerię ludzkich cech i czynów, zabiegów i poczynań, a swoisty, rubaszny nieraz humor i złośliwa satyra nadają wielu wypowiedzeniom dosadną i mocną wymowę: Gdo może, tyn jedzie. Gdo płaci, tymu grajóm. Gdo sie nie boji łukraść, tyn leda kandy cosi nóńdzie. Kapsa przociel, miyszek brat. Podej mu palec, a bydzie siyngoł po łokieć. Dosz kómu palec, to ci biere calóm rynke. Kijym tego, co nie pilnuje swego. Prziszeł ku gotowej misce (zdobył majątek bez pracy). Sagimu do kapsy najscol (obrotny, sprytny). Ło spódnice po starce sie wadzóm. Ło spódnice po starce sie sóndzóm (sknerstwo). Psinco na śmierć sóndzóm (warcholstwo). Stary do rady, mlody do zwady. Małego wodzóm za rynke, a starego za nos. Dobrze tymu, co nic ni mo - wieczór legnie, rano stanie, żodyn mu nic nie lukradnie. Dómowego złodzieja nie uwachujesz. Przejmy se, ale ploćmy se. Nejwiynkszo świnia dycki piyrszo do koryta wlezie. Dlo kompanije doł sie cygón powiesić. Łóni dzierżóm do kupy. Łón se tak poczyno, jagby sie mu z dupy dukaty suły. Paweł zemleł, Paweł zjy. Paweł lobracoł pieczónke, a Gawel jóm zjod. Psinco doł, psinco dostoł. Pysk szczekoł, to aji pysk dostoł. Spółek to ani diabol nie chce. Gdo poznoł biydy, łuiali sie biydnymu. Prziszeł z nowinóm po pogrzebie (ślamazarny, powolny). Nie róbcie, jako jo robiym, jyny jako jo kożym! (żartobliwe). Chłopa poznosz przi robocie, a pana przy stole. Chłopsko rzecz robić - pańsko rozkazować. Gdo bogaty, tyn bodlaty. Pón robióny je dycki gorszy jako rodzóny. Nejprzód gazda, potym cygón (często używane w sensie pierwszeństwa w różnych sytuacjach. Pachołek sie ni może równać gazdowi. P6dźmy, bo tu biydóm smerdzi! (żartobliwie, gdy gospodarze nie kwapią się z częstowaniem gości).
Ludzie różnie oceniają poczynania bliźnich. Sądzą ich sprawiedliwie, choć srogo. Aprobata i nagana mają kontury ostre, zło jest potępiane, dobro spotyka się z pochwałą:

Dobre dlógo pamiyntajóm, a złe jeszcze deli. Jak dbocie, tak mocie. Dajóm - poznaj6m, a nie dajóm - też poznajóm. Sóndzym siebie wedle ciebie. Podle siebie sóndzym ciebie. Gdo chodzi na raki, myśli, co drugi też taki. Gdo jodo flaki, myśli, ie drugi też taki. Jak cie widzóm, tak cie piszóm. Gdo przi piycku siodo, dycki ku sobie równego chledo. Gdo nie łumiy pyska zawrzić, tyn nie musi wszycko wiedzieć (gdy kto nie potrafi dochować tajemnicy). Gdo by cie nie znoł, to by cie aji kupił. Bił sie za nich, a ł6ni mu za to na głowy nasrali. Radzi go widzóm, jyny jak usz łodchodzi. Maj6m sie radzi, jyny jak sie nie widzóm. Nawalil mu jak świni do koryta (nagadał mu, nakrzyczał na niego). Łobchodzóm sie ś nim jak z malowanym wajcym. Siedź w kóńcie, balamóńcie, jakeś dobry, nóńdóm cie. Jo je jo, tyś je ty - jo pos uowce, a ty wszy (żartobliwe).
Trudno nazwać Cieszyniaków potulnymi. Dumni i nieprzystępni dla obcych, nie pozwalają sobie „dmuchać w kaszę". Cechą bardzo cenioną jest poczucie humoru: Jak kocura ni ma dóma, myszy majóm raj (gdy gospodarza nie ma w domu, domownicy rządzą się jak chcą). Jak je biydy, to do Żyda - ni ma biydy, wio na Żydy. Froncku!Froncku!Kaś tam wloz? Do kapusty po sóm nos. Froncku!Froncku! Kaś tam wloz? Pod pierzine po sóm nos. Krótszy moji biydy, niż twoji rozkoszy. Pójdym, jak bydóm siykiyry z nieba padauy (odpowiedź na niemiłą propozycję). Na dyciżysz poczekeji Cóż sie tak śpiychosz? Abyś nie zapómniou, zrób se wynzeł na sznuptychli. Cobyś nie dostoł pypcia - to mosz a ługryD (do patrzącego, gdy inni jedzą). Aby cie jyny co nie podleciało (żeby ci tylko coś niemądrego nie wpadło do głowy, żebyś nie zrobił czegoś niemądrego.
A oto żartobliwe powiedzonka w czasie przyjmowania gości, w czasie wesel i uczt.: Bier, bo rychło nie bydzie. Na dyć se pojydz, też tego przeca w chalupie nie widujesz. Bez powiydzki, bo to ni ma dycki (nie wymawiaj się od przyjęcia poczęstunku, bo nie zawsze jest ku temu okazja). Dować a pytać to je moc. Dyć se nie róbcie szkody! Pomamrajóm, ale dajóm. Racz Pónb6czku pożegnać! Nie dómy sie uodegnać! Na tochmy siedli, co by my jedli. Jaki czynstowani, taki dziynkowani! Pomacej, a niechej. Pojczej fajki - dej tabaki - a zopołki mosz? Rod je tymu, jak kie by mu na świynta rży namleł! Blogosławione rynce, dy jich je wiyncyj, jyny na chlyb zguba.
Bywają też wypowiedzi wyśmiewające niezaradnych, nieśmiałych gości:

Toć je mowny gość - ani pary z gymby nie puści. Stojyncy sie u nas nie jodo, dyć se śednóm! Siednóm se przy piycku na delinach, a spuszczóm se nogi na dół- na ziym. Cóż tak stoisz jako piyń? Nie ruszosz sie, jyny zawadzosz. Stoi jako niełoblizane ciele. Stoi a czako, jako tyn świynty z gipsu. Siedzi jak jako kupka nieszczyńścio.
I gości grymaszących:

Mie sie zdo, że sie wóm zachciywo słodkigo drzewa. A szufke gnojówki nie chcialabyś? A skórki z guwna nie chcioibyś tak aji? Celne powiedzonka przydać się mogą w różnorodnych, nieraz konfliktowych sytuacjach: Słószny, jako kocur w kiermasz. Słaby jako mucha z pumyji. Stoji lo ciebie jako furmón lo pjónte koło, kiej mo sztyry dobre. Łón je jego prawo rynka, co se nióm dupe łuciyro. Usześ go zeżrol z tego świata! Stawio sie jako prózny miech na ziymioczysku. Łón sie śmioł, ale hnet przestoł, jakech mu doi. Ale mu wloł sadia za skóre. Ale mu wybroi mlode. Ale se nawarzil piwa!Ale se zganio na rzić!Ale mu zrepecił dupelDol mu, ale mu doł na srani! Przysercie se, jak mocie za malo. Chcesz co mieć? Pozbiyrej se do fortucha, co koza stracila.
Pijaństwo i pijacy
Pijaństwo stanowi osobny temat wypowiedzeń. Przestrzegają one:

Gdo gorzołke rod pijuje, tyn bóty bez podeszew miywuje. Gdo gorzołke wieczerzo, rano wode śnodo. Gdo gorzole pije, tyn krótko żyje. Gdo grywo w karty, bywo łobdarty. Choć je chałupeczka same tlołki, ni ma nigdzi bez gorzokki. Chłop gorzołke pije-baba go warzechóm bije. Nie pij wina, kieś chudzina. Gorsko zarobić - gorsko przepić. Nieskoro gospodarzić, kiej je chałupa w kieliszku Łożyniłby sie, kie by nie było gospody! Co mo trzeźwy na sumiyniu, to lożrały w gymbie. Dlo hawiyrza liter kwitu, dlo siedloka liter kiszki. Gorzołeczke chle, a galaty zie. Pij, pijoku, pij, potym torba a kij.
Sami pijacy mają jednak wręcz odwrotne zdanie:

Łate na łate bić, a gorzołeczke pić. Lepi, coby sie chalupa łobaliła, jak coby sie gorzolka wyloła- bo chałupe zaś spadki postawi a gorzokki ani kura nie pozbiyro. Ni ma nic lepszego, jak z rana jednego!Ni ma lepszego lyku, jak gorzołeczka po mlyku. Cióngni łyczko, coby byto dycko. Gorszy niedbalec, jako łożralec. Gorzolinko, ciotko moja, nie piłechcie jako wczora. Gorzolinke lyku, łyku, lecy kany na kamyku. Gorzolinka dobre zieli, bo człowieka rozweseli. Dyż łostatki, tóż lostatki, lod szynkwasu, a zaś spadki niech sie kryncóm stare zadki. Gdo łostatni wypije, musi kozać naloć. Kwit jako brzitwa. Gorzola, co na deszczu stola (w pierwszym wypadku wódka mocna, w drugim słaba lub „chrzczoną').
Ciekawe są także toasty. Oto niektóre z nich:

Na zdrowi, aż ci nie zardzowi. Na zdrowi, niech slóżyl Na zdrowi, coby byto zawsze! Na zdrowi, niech strowi! Na zdrowi, nie dejcie sie pytać! Hónym, co by nie wyziomblo! Tóż jeszcze po jednym!
Nie są popularni pijacy wśród swoich bliskich, wśród znajomych i sąsiadów. Określeń ich wyglądu jest wiele, prawie wszystkie o zabarwieniu satyrycznym, często wyraźnie negatywnym. Oto niektóre z nich:

Uorzrany jak: bela (czyk, pańtok, sztyry dziyfki, hóncfoot). Nadrzity jak puńclok. Naloty jak grocica). Namazany jak czyk. Naprany jak prosi. Na szpuńt se stanool. Naprou sie jak nieboski stworzyni. Cesta sie mu miyrzwi. Jynzyk sie mu szmatle. Uon je uorzrany jyny jedyn roz do roku, bo nigdy nie wykrzyźwi. Uorzrałego aji na tragaczu zawiezoom. Byuo to w tym kościele, kaj szkloonkami brzinkajoom.  Jeszcze skura na baranie, a usz masorz pije na nie.